เพื่อนๆช่างหล่อเคยสงสัยกันมั้ยครับว่า เมื่ออุณหภูมิเตาลงมาถึงอุณหภูมิหล่อแล้วเราต้องรออีกนานเท่าไรจึงจะเอาเบ้าปูนออกมาหล่องานได้
ในการเผาเบ้าปูนนั้นขณะเริ่มที่อุณหภูมิกำลังขึ้นเบ้าปูนจะเป็นโหลดที่รับความร้อนจากฮีทเตอร์ แต่ในขฯะที่เตาเริ่มลดอุณหภูมิ เบ้าปูนจะเป็นเสมือนแหล่งเก็บความร้อนที่ค่อยๆคลายความร้อนที่เก็บสะสมในเนื้อปูนออกมา ซึ่งเป็นเหตุผลที่ว่าเมื่ออุณหภูมิเตาลงถึงอุณหภูมิที่ตั้งใว้แล้วแต่ยังไม่สามารถนำออกมาหล่องานได้ทันทีเพราะว่าอุณหภูมิเบ้าปูนนั้นยังสูงกว่าอุณหภูมิเตาอยู่นั่นเอง ... แล้วเราจะต้องรอกันนานแค่ไหนกันละ ?

วันนี้ผมมีการทดลองเกี่ยวกับอุณหภูมิเบ้าปูนมาให้ดูกัน การทดลองนี้ทำการทดลองโดยติดตั้งเทอร์โมคับเปิ้ลหรือตัววัดอุณหภูมิใว้ในเบ้าปูนที่ตำแหน่งต่างแล้วบันทึกเป็นกราฟเพื่อดูว่าอุณหภูมิในเบ้าเมื่อเทียบกับอุณหภูมิเตาแล้วจริงๆเป็นอย่างไร

34604301_1891811380878480_1068941051290451968_n.png?_nc_cat=108&_nc_oc=AQmOysARcFYLRUYN0XsIV4MUsd1KKp6MZNHeliijkSwzHT5kdjObfuLYTx7B1OTKttA&_nc_ht=scontent.fkdt1-1.fna&oh=9e595aa7aa64b08347f16aeb469e3e43&oe=5DB969F534580059_1891811780878440_1831887041613266944_n.png?_nc_cat=105&_nc_oc=AQlbfK78dzifXdAAaMU3Pk3jOeXgS8kwMaHm6u6HxTpv4uFQCa4ADmXqzOFSBl-0tlk&_nc_ht=scontent.fkdt1-1.fna&oh=f707f95a0a142973faffe406ad5b5d38&oe=5DB71B86

ขั้นตอนการทดลอง
ตั้งโปรแกรมเตาช่วงอุณหภูมิขึ้นตามปกติ ส่วนช่วงอุณหภูมิลงตั้งช่วงพักใว้ 2 ช่วงในจุดที่สนใจคือ พักที่ 700 องศา ซึ่งนิยมใช้หล่องานทอง และพักที่ 550 องศา ซึ่งนิยมใช้หล่องานเงินและงานทั่วไป โดยทิ้งระยะพักแต่ละช่วงประมาณ 5 ชั่วโมงเพื่อสังเกตุพฤติกรรมของอุณหภูมิภายในเบ้า

รายละเอียดตำแหน่งจุดวัด
CH 2,3,4,6 = อุณหภูมิภายในเบ้า
CH12 = อุณหภูมิเตา
จากกราฟโดยรวม จะเห็นว่า ในช่วงอุณหภูมิขั้น อุณหภูมิในเบ้าจะขึ้นช้ากว่าอุณหภูมิเตา และช่วงลดอุณหภูมิ อุณหภูมิในเบ้าจะลงช้ากว่าอุรหภูมิเตา

กราฟเปรียบเทียบอุณหภูมิเตาและอุณหภูมิภายในเบ้า
ที่จุดต่างๆช่วงอุณหภูมิลงจาก 750C มาที่ 700C

การทดลองช่วงอุณหภูมิลงจาก 750องศามาที่ 550องศา เมื่อเอุณหภูมิเตาลงมาถึงจุดที่กำหนดแล้ว อุณหภูมิเบ้าจะยังสูงกว่าอุณหภูมิเตาอยู่มาก ซึ่งถ้าเราค้างอุณหภูมิใว้เป็นเวลา ตั่งแต่ 1:30ชม. อุณหภูมิเบ้าจะต่างกับอุณหภูมิเตาอยู่ประมาณ +23องศา ซึ่งยังต่างกับอุณหภูมิเตาอยู่พอสมควร ถ้าเราต้องการหล่อที่อุณหภูมิเบ้า +10องศา จะต้องรอประมาณ 4ชม.

ตารางแสดงอุณหภูมิ ตามจุดพักต่างๆ

จากผลการทดลองทั้งสองช่วง จะเห็นว่าเวลาที่ใช้การลดอุณหภูมิให้เท่ากันกับอุณหภูมิเจาในแต่ละช่วงอุณหภูมิไม่เท่ากัน ที่ช่วง 700องศาจะใช้เวลาสั้นกว่าเพราะอุณหภูมิสูงกว่าช่วง 550องศา นอกจากนี้ระยะเวลาการลดอุณหภูมิยังขึ้นอยู่กับสภาพฉนวนของเตาด้วยหากฉนวนยังสมบูรณ์ อุณหภูมิก็จะลดลงได้ช้าอีกด้วย